• Over Erfrecht
  • Wettelijke Regeling
  • Testament
  • Afwikkeling
  • Legitieme Onterving
  • Mediation Procederen

Een overlijden is vaak op meerdere vlakken ingrijpend. Het verdriet om de overledene wordt nog al eens overschaduwd door ruzie over de erfenis, met name binnen de familiesfeer. Oud zeer, samengestelde gezinnen, een tweede huwelijk, de invloed van de “koude kant” of verstoorde familieverhoudingen staan dan aan een vlotte afwikkeling in de weg.

Bij het afwikkelen van een nalatenschap kunt u de nodige vragen tegenkomen. Wie is er erfgenaam? Is het verstandig om de nalatenschap te verwerpen, zuiver of beneficiair te aanvaarden? Kan ik een testament onderuit halen? Wat is mijn erfdeel? Hoe moet worden omgegaan met ongebruikelijke overboekingen, schenkingen of opnamen vanaf een bankrekening van de overledene kort voor het overlijden, bijvoorbeeld door een gemachtigd kind of iemand in de omgeving?

Het is belangrijk om u tijdig over uw positie te laten adviseren, omdat het erfrecht een aantal korte termijnen kent, waarbinnen actie moet zijn ondernomen.

Pauline Hentenaar-Polderman en Koert Boshouwers zijn beiden gespecialiseerd in het erfrecht. Zij zijn zowel lid van de VEAN (Vereniging van Erfrecht Advocaten Nederland) als de vFAS (vereniging van Familie- en Erfrecht Advocaten en Scheidingsmediators).

Als iemand overlijdt, zonder dat hij of zij een testament heeft, bepaalt de wet wie zijn erfgenamen zijn. Is iemand getrouwd en is er minimaal één kind, dan is de wettelijke verdeling van toepassing. Dit betekent dat de langstlevende echtgenoot alle goederen en schulden van de overledene erft. Het kind of de kinderen krijgen dan geen spullen uit de erfenis; zij krijgen een vordering op de langstlevende echtgenoot ter grootte van hun aandeel in de nalatenschap. Deze vordering is pas opeisbaar na het overlijden van de echtgenoot. Het vaststellen van de vordering levert nog al eens problemen op. Is de overledene niet getrouwd en heeft deze geen testament, dan bepaalt de wet wie van zijn familieleden in welke volgorde zijn erfgenaam zijn. De erfgenamen zullen de nalatenschap samen moeten verdelen. In veel gevallen lukt het de erfgenamen om samen, al dan niet met behulp van een notaris, tot een afwikkeling te komen. Als dat niet lukt, kunt u één van onze erfrecht specialisten inschakelen. Gekeken zal worden of het geschil nog in onderling overleg vlot getrokken kan worden of dat er een procedure bij de rechtbank moet worden gestart.

Testament

Bijna iedereen kan bij de notaris een testament opstellen en daarin bepalen wie de erfgenamen zijn, wie een legaat krijgt, wat er na het overlijden met de nalatenschap moet gebeuren, wie de uitvaart verzorgt en wie bijvoorbeeld de nalatenschap afwikkelt. Tussen de erfgenamen kan discussie ontstaan over de inhoud van het testament of de gevolgen hiervan. Was iemand nog wel in staat om een testament op te stellen of kon hij dit niet meer, bijvoorbeeld door ziekte? Wat zijn de gevolgen hiervan? Ook kan er discussie ontstaan over de vraag wat de overledene met zijn testament heeft bedoeld. Als het de erfgenamen niet lukt om hier overeenstemming over te bereiken, zal de rechter hier uitspraak over moeten doen.

Legaat

De overledene kan een legaat aan iemand toekennen, bijvoorbeeld een klok, een bepaald bedrag of een geldvordering ter grootte van iemands aandeel in de nalatenschap. Dit is een schuld van de nalatenschap die de erfgenamen aan degene die het legaat toekomt, dienen te voldoen.

Executeur

De overledene kan in zijn testament een executeur aanwijzen. Deze moet de nalatenschap namens de overledene afwikkelen. De executeur kan pas aan de slag na het opstellen van een verklaring van erfrecht of executele door de notaris.

De executeur zal in een boedelbeschrijving de nalatenschap in kaart moeten brengen, de schuldeisers opsporen, bijvoorbeeld abonnementen en de huur opzeggen, zo nodig spullen verkopen om de schulden te betalen en zo nodig aangifte voor de erfbelasting doen.

Als een erfgenaam ontevreden is over het (niet) handelen van een executeur, kan hij de kantonrechter verzoeken om de executeur te ontslaan. Ook een schuldeiser kan een verzoek hiertoe indienen.

Onze advocaten kunnen zowel de erfgenamen, de executeur als een schuldeiser hierbij begeleiden.

Verdeling

Bij het verdelen van een nalatenschap kunnen veel problemen ontstaan. Wat behoort wel en wat niet tot iemands nalatenschap en hoe moet deze worden verdeeld? Wat is de nalatenschap eigenlijk waard? Wat als meerdere erfgenamen bijvoorbeeld de klok, foto’s of de armband van moeder willen krijgen? Hoe moet worden omgegaan met de schulden van de nalatenschap? Zomaar wat vragen uit de dagelijkse praktijk.

Vereffening

Als een nalatenschap door één of meer erfgenamen beneficiair is aanvaard, moet deze op een door de wet bepaalde manier worden afgewikkeld. Dit noemt men een vereffening. De erfgenamen moeten dit in beginsel samen doen, tenzij de kantonrechter een vereffenaar benoemt. Als niet duidelijk is wie de erfgenamen zijn, kan de kantonrechter ook een vereffenaar benoemen. Dit is vaak een advocaat of notaris.

Op de vereffenaar rust een aantal verplichtingen. Hij dient de nalatenschap in kaart te brengen, de schuldeisers op te sporen en zo nodig spullen te verkopen om schulden te betalen. Als er na het afronden van de werkzaamheden nog iets overblijft, komt dit de erfgenamen toe.
Men denkt nog wel eens dat een ouder zijn kind niet kan onterven. Dit is niet juist; een onterving van een kind is wel mogelijk. In de praktijk blijkt dit wel gevoelig te liggen.

Een onterfd kind heeft een bijzondere positie. Het kan namelijk binnen vijf jaar na het overlijden een beroep doen op de legitieme. Het krijgt dan een vordering in geld op de erfgenamen. De omvang van die vordering is niet altijd eenvoudig te berekenen en hangt van meerdere factoren af.

Om de vordering te berekenen is inzicht nodig in de nalatenschap. De erfgenamen of de executeur willen deze informatie niet altijd geven. De tussenkomst van de rechter is dan nodig om dit af te dwingen.

Nalatenschapsmediation

In de praktijk blijkt nogal eens dat geschillen over het afwikkelen van een nalatenschap symbool staan voor een ander probleem dat tussen één of meerdere erfgenamen speelt. Nalatenschapsmediation vormt een waardevol instrument om conflicten in de familiesfeer of tussen erfgenamen op te lossen, zowel voor als na iemands overlijden.

In de mediation is zowel oog voor de onderlinge relatie en verhoudingen als voor het zakelijk afwikkelen van de nalatenschap.  

Procederen

Bij onze advocaten is veel expertise aanwezig om te procederen, zowel bij de rechtbank als bij het gerechtshof. Zij realiseren zich dat een procedure veel impact op de betrokkenen kan hebben, zowel financieel als emotioneel. Zij procederen dan ook effectief en met kennis van zaken. Vooraf worden de haalbaarheid en de risico’s met u besproken. Indien wenselijk of noodzakelijk maken zij gebruik van de kennis van anderen, zoals uw notaris, accountant of belastingadviseur.

Wij werken graag samen met u aan een oplossing

Ons kantoor is gevestigd te Utrecht aan de Maliebaan 12. U kunt contact met ons opnemen om in een kort oriënterend gesprek vast te stellen of onze dienstverlening aansluit bij uw wensen.

Echtscheiding
Wij adviseren en begeleiden u bij regelingen voor uw kinderen, partneralimentatie, boedelverdeling, afwikkeling van uw huwelijkse voorwaarden en pensioenen.
Ondernemers
Wij hebben expertise op het gebied van afwikkeling van huwelijkse voorwaarden met vennootschappelijke aspecten, uittreding uit een maatschap en de positie van de directeur/grootaandeelhouder bij een echtscheiding. Wij werken graag samen met notarissen, uw accountant, fiscalist en estate planner.
Erfrecht
Wij adviseren en procederen in opengevallen nalatenschappen. Wij hebben specialistische kennis op het gebied van verdeling van nalatenschappen, vereffening, executele en/of het bijstaan van de executeur, opeisen van een legitieme vordering en de uitleg van een testament.

Nieuws van verder-online